Regiodeal ZaanIJ II Groen en Meedoen – gezocht: verbinder; gevonden: Serginho

Tien jaar geleden kon je aan NDSM Werf nog goed zien wat het vroeger geweest was: een van de grootste scheepswerven van Nederland. Een aaneenschakeling van bouw- en reparatiedokken, fabrieken, loodsen, kranen en hellingbanen. Het terrein van de Nederlandsche Dok en Scheepsbouw Maatschappij besloeg zo’n negentig hectare grond over een lengte van twee kilometer aan de noordzijde van het Amsterdamse IJ.

Maar tien jaar geleden was ook al de gedaanteverwisseling van NDSM Werf ingezet. Het gebied raakte in de jaren tachtig verlaten nadat de meeste scheepsbouwbedrijven waren opgedoekt. Maar al snel werden leegstaande gebouwen gekraakt en ontstonden er culturele broedplaatsen. Begin deze eeuw begon de gemeente zulke initiatieven te ondersteunen en rond 2016 was NDSM uitgegroeid tot een creatieve hotspot met dance-events, festivals en pop-up clubs.

Brug tussen nieuw en bestaand

Anno 2026 is er veel veranderd. De loodsen en kranen staan er nog maar NDSM is steeds meer een gemengde stadswijk waar wordt gewerkt, gewoond en van cultuur genoten. In hoog tempo worden honderden woningen gebouwd en groeit de lokale economie. Nog altijd veel culturele bedrijven, maar ook ‘gewoon’ bakkers, cafés, sportscholen en supermarkten. NDSM is onderdeel van de snelle, grootstedelijke transformatie van Amsterdam-Noord.

Maar niet iedere wijk in Noord of iedere bewoner gaat mee in die ontwikkeling. Aan de IJ-oevers worden prachtige nieuwe gebieden ontwikkeld, maar daardoor ontstaan er ook grote – fysieke en sociale – verschillen tussen deze nieuwe en de bestaande wijken. Regiodeal ZaanIJ II Groen en Meedoen wil daarom extra investeren in de bestaande wijken. Een initiatief dat de brug slaat tussen het nieuwe en oude Amsterdam-Noord, is NDSM Werf(t). 

In het NDSM-gebied zitten (veelal jonge) bedrijven die graag meer willen doen voor de bewoners uit omliggende wijken. Bewoners die momenteel niet werken, krijgen de kans om mee te lopen bij deze ondernemers. Met steun vanuit de regiodeal volgen ze het talentenontwikkelingstraject NDSM Werf(t). In het allerbeste geval komen daar arbeidscontracten uit.

Van twee kanten

‘Wat dit initiatief bijzonder maakt, is dat het van twee kanten komt, vertelt Darren Rijsdijk, programmamanager van Regio Deal ZaanIJ II. ‘Veel ondernemers zijn zelf pas sinds kort gevestigd op de NDSM. Ze hebben zich bewust verenigd en uitgesproken dat zij iets extra’s willen betekenen voor bewoners uit de omliggende wijken. Voor deelnemers leidt dit tot verbreding van hun leefwereld, het hervinden van je eigenwaarde en in sommige gevallen tot concrete uitstroom naar werk. Het traject is niet vanzelfsprekend succesvol: er zijn ook leermomenten en bijsturing nodig. Juist dát maakt het interessant. Het laat zien hoe ingewikkeld, maar ook hoe waardevol het is om sociaal beleid, economische zaken en gebiedsontwikkeling met elkaar te verbinden.’

Om deze verbinding mogelijk te maken, heb je iemand, of een organisatie, nodig die de taal spreekt van de beleidsmaker, de ondernemer en de inwoner. Dat klinkt als je dat zo opschrijft, bedrieglijk eenvoudig. Maar elke ambtenaar die een dergelijke publiek-private samenwerking probeert op te zetten of te faciliteren, weet hoe moeilijk het is om de mensen te vinden die die drie talen werkelijk spreken. En kunnen vertalen. En iets tot stand kunnen brengen.

Talentontwikkeling

Serginho Stekkel richtte in 2022 samen met Luuk Roks en Tony Roodenburg Boakye Common Culture op, een sociale onderneming die kort gezegd maatschappelijke impact wil creëren met creatieve projecten. Stekkel: ‘We hebben alle drie een achtergrond in de creatieve industrie - daar ligt de basis voor onze manier van werken. Als beleidsterreinen of -werelden ver uit elkaar liggen, als er spanning is of miscommunicatie, dan kunnen wij vertaalslagen maken en die werelden met elkaar verbinden. Niet alleen de creatieve benadering helpt daarbij, maar ook dat wij bij Common Culture maar ook dat wij bij Common Culture een grote diversiteit aan sociaal-maatschappelijke, culturele en commerciële achtergronden hebben.’

NDSM Werf(t) doet hem denken aan zijn eerste baan, vertelt hij tijdens het slotevent van de tweede editie van het leerwerktraject bij creative hub Triple C in Noord. ‘Tussen 2008 en 2014 werkte ik als participatiemakelaar bij de gemeente Amsterdam. Opdracht was de leefbaarheid verbeteren van Amsterdam-Noord, dat net was begonnen aan zijn transitie. Bewoners moesten worden geactiveerd. Er moest samenwerking komen tussen gemeente, ondernemers, scholen en de omgeving. We hadden een vrijwilligersprogramma van bijna 2000 mensen die allemaal wel iets deden in de buurt. Ik ben best trots op wat we toen hebben bereikt, maar achteraf hadden we toch te weinig aandacht voor de mensen die extra ondersteuning nodig hebben. Die hadden we beter mee moeten nemen. Daar is nu wel meer oog voor.’

Informeel contact

Stekkel stopte bij de gemeente en werd cultureel ondernemer. Maar oud-collega’s bleven hem bellen telkens als ze tegen een casus aanliepen die ging over jeugd en veiligheid, werkgelegenheid of onrust in een wijk. Dan was het: laten we even kijken wat Serginho ervan vindt. ‘Dus op een gegeven moment zei ik: jongens, ik heb een bedrijf, mag ik ook eens een factuurtje sturen?’

Zo werd Stekkel steeds meer de verbinder tussen de verschillende vraagstukken en de verschillende domeinen. ‘Dankzij mijn ervaring bij de gemeente weet ik hoe het daar werkt en hoe we goed contact met elkaar kunnen houden. Er is veel informeel contact, niet alles wat we doen, is onderdeel van een opdracht – we werken gezamenlijk aan het beter maken van dit stadsdeel. Maar ik heb ook heel goede contacten met de ondernemers hier. We weten wat hun uitdagingen zijn, wat voor hen lastig is. Zo’n leerwerktraject gaat niet vanzelf. De ondernemer moet er tijd en ruimte voor maken, terwijl er ook nog duizend andere dingen spelen. Wij snappen dat en kunnen daar dan bij helpen.’

Hart voor de zaak

Als hij een praatje houdt tijdens het slotevent, is goed te zien wat Stekkels kracht is. We staan in een cirkel om hem heen – ambtenaren van de regiodeal en van het stadsdeel, Yassmine el Ksaihi, de stadsdeelbestuurder van Amsterdam-Noord, ondernemers uit de omgeving, bewoners die bij hen stage hebben gelopen, iemand van de Rabobank, collega’s van Common Culture. Ontspannen en losjes geeft hij de credits voor de goede uitvoering aan zijn jonge team. ‘Ik had vooral een rol op de achtergrond – ik spring in als er moet worden bemiddeld of als het gaat over strategie’, vertelt hij later.

Met rustig enthousiasme geeft hij alle betrokkenen het woord, waardoor een beeld ontstaat van een project dat weliswaar kleinschalig is, maar dat onmiskenbaar positieve impact heeft op de deelnemers zelf en het sociaal-maatschappelijke weefsel van dit deel van de stad. Dit is een publiek-private samenwerking van mensen die allemaal hart voor de zaak hebben. In een afsluitend woord geeft El Ksaihi aan dat er snel wordt gekeken of een derde editie van NDSM Werf(t) mogelijk is.